Iets wèrrëms
Kààw hiejër, déng’ëk tërwéltën dè’k mi ménnë kop ien dë friegó hang. ‘t Is vijf vur twèllëf, en ménnëm buik is al èn’t rotsëlën. Ik zén mèr alleejën deezë middag. Meejëstal smèèr’ëk dan rap nëm bótram, mè nö hém ëk toch wöl ës goesting ien iets wèrrëms. ‘t Dobbëlzinnigë is dè në miens dan jést ien dë friegó gi kij’ën um të zien of dèttër niks óp vërvallë sti vurdè gë’t eejën of‘t andër pöj’ë pilsjars óópëtrékt.
Në miens kundë vërgëlij’ë mi në friegó, zég ëkik alté. Dën ienhoud, wa ërien zit, dè is bëlangrijk. Veulë bëlangrij’ër en vurnààmër as dëm buitëkàànt. Wa zéddë mi në kèèjschònnë friegó as ër wénnig of niks ienzit?
Dör kan ëkik nö nie óóvër klààgën, zówöl niej óóvër dë friegó as óóvër die van ós. Die van ós zie ër dan ók nog ës goe öt ók! Ik mag mén hèènë’ës sààmëvààwën. Hòòpëlëk lèèst zë meej, dan hauwël ëk nog ës goej puntën.
Goewd. Ien dë friegó dus. Wa vélt dör të zien en të bëlèèvën? Në pot ógurrë’ën, tweejë pottë zjëlèèj, jóngë kèès, bëlèègë kèès, plattë kèès, sjiepólatta’s vur mèrrëgë bé dë middag, majjënijs, kétsjup, mòòstër, pi’ëls, ë pauwër schéllën hésp, sósies, bóuwëtër, mèllëk, appëlsiensap, appëls, pèèrën, wittë dröfkës, tómattën, èèj’ës, lèèvërpateej, në krop sëlauwëj, ‘n bloemkòl …
Die èèj’ës, die zéggë mé wöl wa! Dër zittën ër nog viejër ien’t djöskën. Dë vërvaldààtum is giestërën. Ókeej, die gòn ër èn moetë gëleujëvën … Spiegëlèèj’ës? Die tómattë zien dër èègëlëk ók mè óp’t rèènë’ë nie mir öt. Dan eest simpël: èèj’ës mi tómat! Nën ómmëlét-tómat. Dè’s lang gëleejën! Bóuwëtër ien dë pan en wégdróomën tërwéltën dè dë bóuwëtër smélt …
Èèj’ës … Dör kundë zóveul mi duun. Vruugër hà’k ‘t liefstën hèrdgëkóktë. ‘n Tie’ënèèj’ë noemdën ëkik dè. En ‘n tiek dè was ‘n hin. Mi Pòsën vèrrëfdën ós màà en ózzë pàà die, dë èèj’ës dan, nie dë hinnën. En dë Pòshauwës (ik dénk mén adstë bruujër) vërstoptën die tërnàà bé ós ààchtër, ien dën hof, ien’t tuinhuizë’ën, óppë gazón … En ààchtëraf, as ëk zë dan allëmòl gëvónnën ha, dan giengëw na dë Sahààra mi heejël dë famieliej, na dën Èèj’ësbèrrëg, en dan lietëw al die èèj’ës van dëm bèrrëg af trullën. Zówë gieng dè vruugër, toen dë kinnë’ës nog brààw weejërën, en rap kóntènt. Schònnën tijd …
Brààw wààr ëkik përtang nie alté. Ik wààr nogal në rappën ien’t péllën en ik wààr nog rappër ien’t èètën as ‘t mé smiek. Löt diej andër mè trullën, dócht ëk. Óuwët hém ‘k zó ës, érrëgës ààchtër nëm bóóm, bëkan në gansë körrëf èèj’ës ààchtëreejën ópgëèètën. Jóng toch, toen wààr ëk mottig ààchtëraf! Bökpijn dè’k ha! Toen dèènëw trugkwààmë van dën èèj’ësbèrrëg moes ëkik ‘n giegantissë scheet lauwëtën. Dè di zóveul deugd, mè sting’ën! Dè was génnë wóndër: mén bóks vuuldë kèèjwèrrëm. Nëm bèèrput was ër niks teegën! ‘t Èrrëgstë was dè iedëreejën die gëheujërd ha en dèttër gënoeg wààrën die wiesën dè ‘kik dën dauwëdër wààr. “Fërdoemën, Danny, gé kunt toch nogal ës ë stukskë sting’ën!” riep ózzë pàà kèèjhèrd tërwéltën dèttër wöl féftig man rónd ós stón. “Jàà, Danny,” zi eejën van mén nèèvën, “tómattë zén duujër, é jóng!” Jöt, ik stón dör natuurlëk mi në knalróuwëjë kop.
Èèj’ës mi tómat … Lang gëleejën. Toch gòn zë mé smàà’ën. Allé, ‘k gòn ës vrötduun, mén pan sti të pruttëlën …
Danny VANDENBERK