Ik fróns dë wéngbrààwën

Ik fróns dë wéngbrààwën

Ós Lómmëlsë tauwël ként heejël wa ötdru’ingën en zégswijzën. Va jénnë kàànt is dè heejël schòn, want zë gèèvë kleur èn ‘t Lómmëls diejalékt, van dën andërë kàànt zullën d’ër veul miensë zén die dè dë wéngbrààwë zullë frónsën as ëkik ‘n sëléksie mààk van d’ötdru’ingën die dè ‘kik hès gins al teegëgëkommë zén.

Ë vurbeejëld. “Tuis dë bóks ènhémmën” wult feitëlëk zéggën dè gë tuis dëm bauwës zé, mè déngt dör nö ës wa wéddër óóvër nàà. Wult dè dan zéggën dè gë buitëshuis gén bóks ènhét? Dè gë ien öwë puujërën óóvër ‘t strauwët lópt? Of wult dè zéggën dè dë rèst van öw huisgënóuwëtën tuis naks róndlupt? Ik vijn ët auwërig.

Dè vurrëgë was dan nog reedëlëk próópër. Meejëstal gi gët heejëlëgans dë vulgéérë kàànt óp:

“Bóóvën ‘t kuj’ë va zë gat schijtën” is zóveul gëzeed as bóóvë zénnë stàànd lèèvën. Zéddë “ien öw gat gëbeetën” dan vuuld’öw èègë bëleedigd.

Wien “zénnë kak mut óphààwën” hi gén argumèntë nie mir en mut zwijgën. Wien nën andërë “dë keutël öt zë gat vreugt” is veuls të joewsgierëg en as gë “öwë keutël ientrékt” dèrrëfdë nie duun wa dè gë bëlóófd hét.

As gë “dë klóuwëtën óp zé” dan zéddë ëwég, as gë “nèffën dë pot piest” dan gòddë vrimd en as ‘t nie veul vurstélt dan eest ‘n “scheet ien ‘n flès”.

As g’öw èègën érrëgës ien ópjààgt, dan kréddë ‘t “schijt van iet” en “as g’öw kónt teegën dë krib zét” dan wuldë nie toegèèvën.

As ‘n bëpòldë zààk reedëlëk sërjeus en èrnstig is “dan eest èrrëgër as ien dë bóks gëkakt”, as iemand nie ècht bësti dan eest “në naksë mi steejën ien zén böls” en as gë iet wa dik heujërt, dan heujërdë ’t “allë hónsgëzèèk”.

Ik weet nie wa gélliej dör van véndt as gë dè zó allëmòl ààchtëreejën lèèst, mèr ik vijn ët ër ë bitskën óóvër.

Giestërën heujërdën ëkik përtang nog heejël wa annëstër óp dën tillëvieziej. Ik wààr na dën Hollandër èn ‘t kij’ën, na ‘t joews, en ienjéns zi diejë joewslèèzër: “De helft van de leerlingen poept niet of bijna nooit op school.”

Ménnë mónd viel óópën. Wa nën ónbëschamdë vleegël! Hi diejën dè nö zjuust ècht gëzeed? Zén ëkik nö ààwërwéts èn ‘t wèjjërën? Of is dè allëmòl mè nurmauwël teegëworrëg? Óp ‘t joews é! Dè van ààcht uujërën é! Dör zie diejë frissën ien zë kostuumkën dè dë héllëft van dë schóuwëlgòndë jeugd nóuwët ës vóuwëst óppë schóuwël. En bëzörrëgd kij’ën dè iej di! Mi zén wéngbrààwë gëfrónst é! Kunt dör mèr ës èn öt! Wor git dè toch hénnë mi deezë wèèrëld? Ik vrààg ‘t mén èègën af.

Ós vurààwërs ientróduuseejërdën dë smèrlappigstë schönse prauwët mi hun ààw ötdru’ingën en óp ‘t joews góuwëjë zë’r zóndër vërping’ë nog wa völlëchè bóóvenóp!
En dan vuul ëkik mén èègë sóms ambëtant umdè’k wa véttigë prauwët vërkóóp ien mén tékstën! Dé is gëdön vanaf nö, dè gèèf ëk öw óp ‘n briefkën!

Die van ós zi tëzjuust dè poepën ien Holland ‘n gans andër bëteejë’ënis hi dan hiejër. Allës um ëróndër öt të kommë jàà! “Deezën ààvond weujërdt ër tuis gëpoept,” zi ëk, ”dör meugdë zee’ër van zén!” Ës kij’ë wien tuis dë bóks ènhi, of zjuust nie!