Deze film zag ik voor het eerst als Adelbergfilm en ik herinner me nog dat het me met vragen achterliet en leidde tot pittige nagesprekken. Nu ik hem terugvond op DVD en het op een oververhitte nacht afspeelde, deed het dit opnieuw.

“The Reunion” gaat over een klasreünie twintig jaar later. Maar niet eentje in de stijl van een American Pie-achtig vehikel, neen, deze is totaal anders. Je kan het eerste deel vergelijken met een film zoals Festen. Deze reünie gaat netjes van start zoals we dat wel verwachten, tot Anna opduikt en zij na de openingsspeech haar zegje doet, waarna zich een ongemakkelijke sfeer opbouwt.

De film is verdeeld over twee grote delen, eerst de speech: je voelt de ergernis opbouwen, en de hypocrisie van degenen die toekijken en niets durven zeggen.  Het geeft meteen een mooie inkijk in een leugenachtige groepsdynamiek; de leiders, de volgers en de zwijgers – met daaronder, de lijders. Daarna: de ontmoetingen, een verrassende wending, en hier zeg ik niet te veel omdat je het zelf moet beleven.

Het is een film van een Zweedse performance-artieste , Anna Odell, ze speelt zichzelf en acteert tegelijk. Het is een gelaagde film die documentair aanvoelt door haar aanpak, maar wel degelijk wordt gespeeld door mede-acteurs. Ze vertelt eerst het verhaal van haar schoolreünie en na het pakkende slot, toont ze dit vanuit een heel nieuw perspectief. De overgang tussen de delen geeft zij aan door een lang dreigend wandelschot, zoals in Elephant van Gus Van Sant. 

Ze vertelt het meta en dat doet zij wel vaker als artieste: ze toont een problematiek of gebeuren en zoomt dan uit op het geheel, ze creëert en spiegelt. In dit “project” mocht zij van mij zelfs nog net een stapje verder gaan. Door afstand te nemen laat ze een van de betrokkenen uiteindelijk ook kritiek op haar aanpak geven, maar net daar had zij zowel de gepeste als de pester(s) nog dichter bij elkaar kunnen brengen. Al is dit in het proces van research en het contacteren van echte klasgenoten misschien niet evident geweest. Maar als je de kaart van de fictie trekt, kan dit wel.

Toch is dit puik werk. Ik hou van een film die afstand neemt, een gedurfde wending inbouwt en waarbij de maker ook zichzelf niet spaart. Als er een kunstenares is die ik wel eens wil ontmoeten om er meerlaags en meerdaags mee in gesprek te gaan, is zij het wel. Maar misschien dat ik dan mezelf zou verliezen in het metadenken, en uiteindelijk naar een fles wodka zou grijpen om het allemaal te kunnen doorspoelen.

Los hiervan, leveren Anna Odell en haar team een geloofwaardig staaltje van acteren - met een knappe dubbelrol van Rikard Svensson -, van autofictief vertellen en van kritisch denken over: wat had kunnen gebeuren, wat er niet is gebeurd en wat er wel gebeurde. Waarbij het uiteindelijk draait om keuzes, perspectieven en hoe iemand de ander ervaart en er al dan niet in meegaat.

The Reunion is een film die me wist te raken op diverse niveaus en na een tweede keer kijken dit nog altijd doet. Wat mij betreft een verplichte film, en al zeker voor op een middelbare school, mits inleiding en een grondige nabespreking.

Dit deed deugd, even weg van de streamingbrij van de laatste jaren.
Wat wil je nog meer?

Trailer:

° Een interessant interview met haar vind je nog terug in het in 2020 ter ziele gegane onafhankelijke filmmagazine: Filmmagie. Het artikel in kwestie is deze van september 2014 #647.

° De film won niet voor niets onder andere de prijs voor beste filmdebuut op het Stockholm filmfestival, twee Guldbagge Awards (Beste Film en Beste Scenario), de FIPRESCI-prijs op de Venice Critics' in 2013 en de witte Iris op het Europees filmfestival van Brussel in 2014.

Info:
Genre: drama
Regie en scenario: Anna Odell
Duur: 88 min.

Bart VERMEER