Wien të veul twéffëlt en alté mè neejë zi, gi nóuwët veul meejmàà’ën. Në miens heujërt jàà të zéggën teegën ‘t lèèvën.

Ien ‘t Lómmëls hémmëw dör zee’ër zeuvëndërlèèj wóuwërdë vur: jàà, jè, jöt, jààk, jauwiej, jauwës en jààw. Die jéstë drie gëbrui’ ëkik ‘t mjétstën. Mësschiens zén dër nog meejër en kén ëk zë niej allëmòl, mè dè spult nö èvvë’ës génnë piejàànó. Ik wul mè zéggën: dër is keus.

Toch heujër ëkik avvëntoe wöl ës miensë “Jè, neejë!” zéggën. Stö mé toew dè ‘kik dè nogal rauwër vijn. Wa eest nö, èèr of jóng? En dan die ientónassie dër nog bé en diejëm blik ... Ik vuul m’n èègën dan zó óngëmè’ëlëk é, want ‘t is prësies dè zë dè alleejën zéggën as ëk iets auwërigs, teegëndrauwëds of lómp gëzeed hém.

Ik dénk nóuwët ien tèrrëmë va grammààtieka (gramméér), mè vóllëgës mé is dën ötroep “Jè, neejë” ‘n tussëwèrrëpsël.

Dè zi al veul. Dè duu mé déng’ën én ‘m bëzuuk èn ‘t höskë zóndër al të veul rizzëltauwët. ‘n Bënàà vruchtëlóuwëzë kakbeurt, zóuwiets. Zèllëf gòn ëk meejëstal ‘s mèrrëgës na dë groewëtë weeceej en sóms nog ës vanhèèr ien dë vurààvónd. Ik vëralgëmeejën nö wöl, mè as ëk óp nën andërë mómènt mut gòn, eest génnë véttën. Heejël sóms kij’ëk dan wöl ës ààchtëröt en dan zien ëk … Jöt, ‘n tussëwèrrëpsël. Dë moeitë niej um óóvër të prauwëtën, ók al hi gët sóms heejël wa moeitë gëkòòst.

‘t Hi èèvëzeejër iet diniegreejërënds. Stél nö dè gë ë gëzin hét en dë moedër hi drie kéndër gëbauwërd. Stélt dè dën adstën en dë jóngstën allë èndààcht krijgën, mè na dë middëlstë weujërdt ampër umgëkee’ën. Hij is nie van tél, hij is ‘t tussëwèrrëpsël. Vërstödë’t?

Die van ós zi dik, warschénlëk vólleedëg tërèècht, dè ‘kik nog ë jónk zén. Vur heur vuul ‘t zèllëfs èn dè ‘kik dë jóngstë zén, gë mut nie vrààgën! Vantijd vrààg ëkik dings (óóvër dë wèèrëld, óóvër tèchniek ...) die vur heur kindërlëk ènduun en èègëlëk heejël vur dë hàànd liggënd zén, wornàà zë hur èègën ók bëzóndigt èn në “Jè, neejë!”

Sóms vrààg ëk wöl ës ónvërwòchs en nónsjëlant: “Gònnëw strak, as ëk dë kans hém gëhad um nog ë klèèn tussëwèrrëpsëlkë të duun en rap ‘n doesjkë të pa’ën, nog ës séksën?”

“Jè, neejë!” is dan dur dëm bàànd hur sèèj antwóuwërd, gëvóllëgd dur d’eejën of d’andër drogreedën. “Mènnë’ën toch, ‘t lèèvën is meejër dan alleejën séks!”, “Ik hém fërdoemë neegënendèrtig grauwëdë kors!”, “Dë róuwëj vlag héngt öt!”, “Ik lig mi më lings beejën ien dë gips, igowist!” en nog meejër van diejë schèèlë zeejëvër.

Zé vén ‘t dan vur dë hàànd liggënd um neejë të zéggën en dan mènt zë dè zë meejër krààcht bézét dur “Jè, neejë!” të roepën. Ik zén dan zó heevëg dè’k alleejën dë “Jè” heujër. Dè geuft wöl ës próbleemë, want dan spring ëk gààw ien béd en hém ëk mén óndërbóks al öt en dan is ër iet andërs dè “vur dë hàànd liggënd” is, as gë bëgrépt wa dè’k bëdoel. Dan kumt ër nën ópstand, umdè’t nie mir rèèchtvjèrrëg is, ‘n scheejëvë sietëwassie die rèèchtgëtrò’ë mut wèjjërën. Mut ëk ër ‘n teejë’ëningskë bé màà’ën? “Jè, neejë!” zégt.

Danny VANDENBERK