WOII-verhalen helpen leerlingen naar actuele oorlogen kijken

Welke grens bepaalt of je held, dader of slachtoffer bent? Leerlingen gaan op zoek naar het antwoord tijdens Any1, een innovatief lesprogramma voor secundair onderwijs. Door persoonlijke verhalen uit de Tweede Wereldoorlog (afkomstig van diverse oorlogsbegraafplaatsen in Belgisch Limburg) ontdekken jongeren het belang van nuancering en perspectief.

"Het is belangrijk dat jongeren beseffen dat morele keuzes zelden zwart‑wit zijn", zegt Tina Hendrickx van WICO Campus Lommel. Op haar school gaat op donderdag 26 maart Any1 in première voor Vlaams onderwijs. Any1 is een podcast en interactief beeldverhaal als actuele aanvulling op geschiedenislessen. Leerlingen zien op hun laptop dezelfde animatie, maar zonder dat zij het weten, horen ze via hun koptelefoon ieder een ander levensverhaal. Ze horen óf een Britse óf Duitse óf Poolse soldaat uit WOII aan het woord. Welke keuzes moest hij maken? Was dat wel een vrije keuze? Ieder verhaal balanceert tussen heldendom, dader- en slachtofferschap. Als de leerlingen de mens achter het uniform leren kennen, ervaren zij dat een oordeel uitspreken moeilijker is. En dat is precies wat Over grenzen vzw en Stichting Laudio met Any1 voor ogen hadden toen zij dit programma ontwikkelden.

Any1 is ontstaan dankzij een unieke samenwerking tussen Vlaamse en Nederlandse onderwijs-, erfgoed- en vredes organisaties en met het artistiek, journalistiek en technologisch team van Stichting Laudio. De soldaten uit Any1 zijn géén ficite. Hun graf is te vinden op een oorlogsbegraafplaats in Belgisch Limburg. Any1 geeft hen een stem, gebaseerd op archiefdocumenten.

Zo heeft de vzw Over grenzen het verhaal aangereikt van Hugo Triebke, begraven op de grootste Duitse oorlogsbegraafplaats van West-Europa in Lommel. Soldaat Hugo werd gedood door zijn landgenoten in een vuurpeloton. Dat was zijn straf voor het eten van een gestolen kip. Deze monoloog is door stemacteur Thibaud Dooms ingesproken. De overige verhalen zijn gerealiseerd met hulp van Museum Liberation Garden in Leopoldsburg (de Britse soldaat Ronald Clarke door acteur Boris van Severen) én Erfgoed Lommel (een onbekende Poolse soldaat met acteur Alexander De Maere). Eerder werkten ook oorlogsbegraafplaatsen uit Nederland mee aan dit project.

Meer dan 70 middelbare scholen in Nederland hebben Any1 in de klas al beleefd. Nu deze nieuwe Vlaams gesproken verhalen worden toegevoegd, vanuit andere perspectieven binnen WOII, maakt dat Any1 nog kleurrijker. Any1 gaat voor Vlaams onderwijs in première op donderdag 26 maart bij WICO Campus in Lommel. Daarna is dit uniek lespakket kosteloos af te nemen voor iedere school.

Verhalen uit een oorlog die voor de meeste van ons ver weg is: ze komen nu voor het eerst samen. Zonder strepen op een landkaart. Over alle tijden en culturen heen. Ze reflecteren op onze geschiedenis, vrijheid en op wereldwijde actuele gebeurtenissen.