De aanwezigen op de afgelopen gemeenteraad konden nog eens genieten van een ‘fraai’ staaltje van politiek bedrijven. De opvang van asielzoekers op Parelstrand stond opnieuw op de agenda vanwege de verlenging met vijf jaar. Bob de burgemeester verklaarde “Ook voor ons is de maat méér dan vol. Wij zijn niet betrokken bij deze verlenging.” Die opmerking lokte discussie uit.

Een lid van de oppositie gaf aan dat ze uit goede bron had vernomen dat de stad wél akkoord zou zijn gegaan met de verlenging op voorwaarde dat het terrein daarna eigendom zou worden van de stad.

Lichtelijk gepikeerd antwoordde de burgemeester: “En ik heb dit destijds zeer vertrouwelijk met toenmalig schepen Karel Wieërs gedeeld. Door dit op de gemeenteraad te brengen, komen dit soort onderhandelingen in nauwe schoenen.”

De genoemde schepen, lid van het vorige college, en het mondige lid van de huidige oppositie zijn beide vooraanstaande leden van dezelfde partij: de N-VA. In de discussie spat de bestuurlijke transparantie ervan af.

Het is niet eens de knulligheid of onkunde wat me ergert, wel het zich schuilhouden in een microkosmos, waarin de realiteit ophoudt bij Kattenbos, de Vossemeren, Kolonie en Werkplaatsen. Hoe kun je in vredesnaam toezeggen dat de opvang van asielzoekers over vijf jaar zal stoppen?

Wie het nieuws een beetje volgt – en nu bekruipt me het gevoel dat niet alle leden van het huidig college daar onder vallen – weet bijvoorbeeld dat het in het Midden-Oosten hommeles is.

De nieuwe regering in Syrië, onder leiding van een voormalig lid van IS, heeft een niets ontziende aanval gelanceerd op de Koerden in het noorden van dat land.

Waarom? In de strijd tegen de IS hebben de Koerden het noorden van Syrië bevrijd en vele duizenden IS-terroristen gevangen genomen. Hun leger, de Syrische Democratische Strijdkrachten, vormen nu een belemmering voor de regionale machtsstrijd en de invloed van de VS in het Midden-Oosten, dus wordt er gebombardeerd.

Het resultaat laat zich raden: een groeiend aantal vluchtelingen – de schatting varieert van moment tot moment – zoekt veiligheid. Waar moeten ze naar toe nu heel het Midden-Oosten in brand staat?

Het aantal asielzoekers is het afgelopen jaar gedaald. Deze daling, scherper dan het Europese gemiddelde, heeft te maken met het strengere beleid. Tegelijkertijd stijgt het aantal afwijzingen (nu ruim zeventig procent) van de aanvragen.

Bestaat er een kans dat Parelstrand buiten schot blijft? Wacht! De nieuwe verlenging loopt pas over vijf jaar af, dus tot ná de volgende raadsverkiezingen. Bovendien wordt de opvang van asielzoekers niet bepaald door onze stad, maar door de overheid.

Op 23 december 2015 heeft de federale ministerraad groen licht gegeven voor de tijdelijke opvang van maximum 945 asielzoekers op Parelstrand. Drie weken later brachten minister Jambon en staatssecretaris Francken, beiden lid van de N-VA, samen met burgemeester Vanvelthoven een bezoek aan het nieuwe centrum.

Inmiddels is de opvang in Lommel door de Vlaamse overheid een aantal keren verlengd vanwege het ontbreken van alternatieve locaties. Er verblijven naar schatting 150.000 mensen illegaal in België, aldus VRT NWS. 

Je kunt een asielaanvraag wel afwijzen, maar daarmee is het probleem niet opgelost. Met dit soort schijnzekerheden ontstaat ruimte voor partijen die ‘orde’ beloven met harde repressie. Het initiatief ligt bij de Vlaamse overheid.

Het Vlaams Belang ziet een Belgische variant van ICE wel zitten, ondanks de berichten over gewelddadige arrestaties van legale en illegale immigranten, de doden bij pogingen om het massale verzet te onderdrukken. Niet echt een scenario dat we in ons land willen.

Conclusie: als gemeentebestuurder kun je inspelen op het ‘anti-vreemdelingen’ onderbuikgevoel dat door de media wordt gevoed: uiteindelijk is de kans groot dat je er niet op wordt afgerekend omdat de feitelijke verantwoordelijkheid elders ligt.

Het gevaar is wel dat daarmee de voedingsbodem voor extreemrechts wordt gevoed. En precies dat is een verantwoordelijkheid waar lokale bestuurders zich niet achter bevoegdheidsdiscussies van mogen afmaken.

Benny AHLERS